Thomas Aalderink Gezondheid vandaag, 16:19

Leestijd: 3 minuten

Top 16 Nederlandse steden met de schoonste lucht, WHO niet blij

Schone lucht lijkt in Nederland vanzelfsprekend, maar de verschillen zijn groter dan je denkt. Zelfs in zo’n klein land is de luchtkwaliteit lang niet overal gelijk. Uit nieuwe cijfers blijkt waar de Hollandse lucht het schoonst is, en welke steden juist achterblijven.

Laten we beginnen met goed nieuws voor alle Nederlanders: de luchtkwaliteit in ons land is gemiddeld genomen best prima. Zo blijkt uit de data van IQAir dat we tot de Europese middenmoot behoren. Dit Zwitserse techbedrijf gebruikt wereldwijd duizenden sensoren en meetstations om de luchtkwaliteit in kaart te brengen.

De belangrijkste maatstaf die zij hanteren is PM2.5. Dat is de concentratie ultrafijne stofdeeltjes die diep in je longen terechtkomen en schadelijk zijn voor je gezondheid. Deze wordt uitgedrukt in microgram per kubieke meter (µg/m³). Daarbij geldt: hoe lager de score, hoe schoner de lucht.

In Nederland kwam die waarde in 2025 uit op 9,7 µg/m³. Vergeleken met de rest van de wereld is dat zeker geen slechte score. Toch zitten we nog altijd ruim boven de richtlijn van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Volgens hen is de lucht pas echt schoon als je onder de 5 µg/m³ blijft.

Eindhoven de schoonste (lucht)

Als land halen we dat dus bij lange na niet, maar één Nederlandse stad komt verrassend dicht in de buurt: Eindhoven. De grootste stad onder de rivieren noteert een score van 6,0 µg/m³ en heeft daarmee de schoonste lucht van Nederland. Dat is toch wel verrassend te noemen. Zo scoort Eindhoven beter dan bijvoorbeeld een dorp op de Veluwe als Loenen, de nummer twee op de lijst. Kortom: ‘Eindhoven de schoooonsteuh!’

In totaal heeft IQAir in 94 Nederlandse steden en dorpen de luchtkwaliteit gemeten. De complete ranglijst vind je hier. Om je een beetje een idee te geven van waar in ons land de lucht het schoonst is, hebben we in onderstaande tabel een overzicht gemaakt met daarin de 16 grootste steden waar IQAir de luchtkwaliteit heeft gemeten.

Dit zijn de steden met de schoonste lucht van Nederland

(Bron: IQAir)

Uit bovenstaande lijst blijkt dat je voor schone lucht vaak beter in een provinciestad kunt wonen. Zo scoren naast Eindhoven ook steden als Leeuwarden, Nijmegen, Enschede, ’s-Hertogenbosch en Groningen onder het landelijk gemiddelde.

Waarom de Randstad veel vervuilder is dan provinciesteden

Ook Amsterdam weet net onder de 9,7 µg/m³ te blijven en is daarmee een uitzondering binnen de Randstad. In steden als Utrecht, Rotterdam en Den Haag is de lucht bijvoorbeeld al minder schoon. Daar ligt de PM2.5-waarde zelfs boven de 10 µg/m³, een niveau dat volgens gezondheidsrichtlijnen op de lange termijn ongezond kan zijn.

Dat de lucht in de Randstad vaak vervuilder is dan in de provinciesteden, is goed te verklaren. De bevolkingsdichtheid ligt er veel hoger, er is meer verkeer, intensiever gebruik van wegen en meer industrie en logistiek. Al die factoren zorgen voor een hogere concentratie fijnstof en stikstof in de lucht. In kleinere steden en dorpen is het rustiger, is er minder verkeer en meer open ruimte, waardoor vervuiling minder ophoopt en de lucht schoner blijft.

Europese landen waar de lucht wel écht schoon is

Hoewel er op sommige plekken nog ruimte is voor verbetering, is het gemiddeld genomen best goed gesteld met de luchtkwaliteit in Nederland. Maar hoe doen we het ten opzichte van de rest van Europa? En waar is de lucht écht schoon? Bekijk hier de Europese ranglijst.